باوکانی سەلەفیەت: ئەحمەدی کوڕی حەنبەل تەکفیر و جوێن باران کردنی ئەبو حەنیفە

(بەشی سێیەم)

محەمەد هەریری

کەوابوو ئیجماعێکی سەرتاسەر هەیە لەسەر شەیتاندنی ابو حنیفە و ئەو کتێبەی عەبدوڵاى کوڕی ئەحمەدى کوڕی حەنبەل بیدعەیەك نییە لەو بوارە، بە ئاشکرا وبەدزی تەکفیریان کردوە و هەزاران درۆ تۆمەتیان بۆ هەڵبەستوە، تەنها لەبەر ئەوەی کابرایەکی بلیمەتی خاوەن عەقڵ بوو و هێندە ئیعتیباری بۆ قال وقیلە و حدثنا دانەدەنا، داخی گرانم دوایێ شوێن کەوتە و قوتابیانی ابو حنیفە کەوتنە ژێر کاریگەری ئەو تیرۆرە فیکریەی سەلەفیەکان، ناچاریان کردن هەر خۆیان ابو حنیفە بسەلەفێنن، و زۆربەی میراتی ابو حنیفە یان دیزە بەدەرخونە کرد، لە ڕایە بە جورئەتەکان و بلیمەتەکانی، هەموو ئاوی ئەو ئیمامە گەورەیان لە ئاشی ابن حنبل وسەلەفیەت کرد!

لە کتێبی (السنە) عەبدوڵاى کوڕی ئەحمەدى کوڕی حەنبەل یەک بابی تایبەتى تەرخان کردوە بە ناوى ( ما حفظت عن ابي ومشايخي في ابي حنيفة) کە سەرتاسەرى تانە وجوێن وتەکفیر کردنە بۆ ئەبو حەنیفە وهاوەڵانی. کە ئەوەش ناکرێت هەر عەبدوڵاى کوڕی ئەحمەدى کوڕی حەنبەل بۆ خۆی بە دەمى باوکى هەڵیبەستبێت چونکە ئەحمەدى کوڕی حەنبەل وادیارە سروشتی زۆر توند وتیژی هەبوبێت، بە ڕادەیەک لە پاش بەربوونى لە زیندان پەیوەندی لەگەڵ کەڵەزانایانی حەدیسی وەکو علی بن المدینى ویحى بن المعین پچڕاند! هەر لەبەر ئەوەى وەک التقیە دانیان بە مەسەلەى خەڵقی قورئاندا هێنا!! تەنها ئەو کتێبەش ئەو بەزمە بە ئەبو حەنیفە ناکات بەڵکو نموونەى ئەو جۆرە کتێبانە لە ئەدەبیاتی سەلەفی زۆرن کە هەندێکمان باس کردن، کە پڕاوپڕە بە جوێن وتانەلێدان لە ئیمامێکى مەزنى وەک ئەبو حەنیفە. عەبدولڵای کوڕی ئەحمەدی کوڕی حەنبەل، ڕۆڵێکی زۆر گرنگ وترسناکی بینیوە لە ژیان و شوهرەتی باوکی، هەندێك دەڵێن لە باوکی زیرەکتر بووە لە عیلمی حەدیس، ئینجا لەوەش سەیرتر هەموو کتێبەکانی بەناوی ئیمام ئەحمەدی کوری حەنبەل نووسراوە لە پاش مردنی بە دەستی عبدالله ی کوڕی نووسراوەتەوە وبڵاوکراوەتەوە! با کەمێک لەو تانە وتەشەر وتەکفیرەى ناودارانی سەلەفی ساڵح بگوێزینەوە کە ئەحمەد بن حەنبەل گێڕایتەوە وعەبدوڵاى کوڕی ئەحمەدى کوڕی حەنبەل نووسییویەتەوە، سەرەڕای زۆری بەڵگەکان و قسەکانی سەلەفی ساڵح هەوڵمان داوە نمونە بە ناودارەکانیان بهێنینەوە:

لە لاپەڕەى 180: يؤجر المرء على بغض ابي حنيفة (لە ئەحمەدی کوڕی حەنبەل م پرسی: خەڵک پاداشتی خێریان بۆ دەنوسرێت بە ڕق لێبوونەوەیان لە ئەبو حەنیفە؟ گووتی: أي والله، ئەرێوەڵڵا!)

لە لاپەڕەى 181: سألت ابا یوسف عن ابي حنیفة فقال: وما تصنع به مات جهميا (ڕای ئەبو یوسفم پرسی لەبارەی ابو حنیفە، گووتی چ کارێکت پێیەتی ئەو وەک جەهمییەک مرد) درۆ بە دەوی یەکەم قوتابی ئەبو حەنیفەش دەکەن!

لە لاپەڕەى 182: دينه ودين آباءه القول بان القرآن مخلوق (ئاینی ئەبو حەنیفە وباوکانى گوتنی قورئان مەخلوقە)

لە لاپەڕەى 184: ابن ابی لیلی نامەی نارد بۆ ابو حنیفە گووتی تۆبە بکە لە گوتنی قوئان مەخلوقە، ئەگینا کارێکت بەسەر دەهێنم پیت ناخۆش دەبێت، یەکسەر گوێرایەڵی نیشان دا، گووتم باوکە: چۆن واتکرد، گووتی کوڕم وەک توقیە رازی بوونم نیشان دا.

لە لاپەڕەى 184: جعلوه كافرا (تەکفیریان کردوە) مەبەستی زانایانی سەلەفیە!

سفیانی الثوري دەڵێت، حماد بن ابی سلیمان گووتی: بڕۆ لای ئەو کافرە مەبەستی ئەبو حەنیفەیە و پێی بڵێ: ئەگەر دەڵێیت قورئام مەخلوقە لێمان نزیك نەبیتەوە!

گوێم لە حماد بن ابی سلیمان جوێنی بە ئەبو حەنیفە دەدا! [ئەوە بەڵگەیە بۆ جوێندانی شەرعی سەلەفی ساڵح]

هەر ئەو حەمادە سفیان الثوري دەڵێت گوێم لیی بوو گووتی: سەیرت بە ابی حنیفە نایەت کە دەڵێت قورئان مەخلوقە؟ پیی بڵێ: هەی کافر هەی زەندیق! [ئەگەر ڕاست بیت ئەو حەمادە توحفە بووە لە جوێندان و تەکفیرکردن، باوکێکی مەزنی جوێندان وتەکفیرە]!

لە لاپەڕەى 186

ئەوزاعی دەڵێت: ئەبو حەنیفە ئیسلام تال تاڵ هەڵدەوەشێنێتەوە!

لە لاپەڕەى 187 هەر ئەوزاعی دەڵێت: ما ولد في الإسلام مولود اشر من أبي حنيفة وابي مسلم (لە ئیسلامدا کەسی خراپتر لە ئەبو حەنیفە وئەبی موسلیم لە دایک نەبوون) عروبەتی سەلەفیەت ببینە هەردووکیان عەرەبیش نین!

هەر ئەوزاعی لە لاپەڕەى 188 دەڵێت: وانه يخالف الحديث الشريف قصدا (ئەو بە ئەنقەست پێچەوانەى حەدیسی پێغەمبەر دەکات) بەڵکو هەر باوەڕی بە ١٥ حەدیسێك زیاتر نەبوو لە بلیمەتی خۆیدا.

لە لاپەڕەى 189:

ایوب السختیاني ابو حنیفەی دیت لە المسجد الحرام، کە بەرەو ڕووی هات، کە ئەیوب دیتی بە قوتابیانی گووت: هەڵسن بڕۆین با توشی گەڕ بوونی خۆیمان نەکات!

گوێم لە ابن عون بوو گووتی: ما ولد في الإسلام مولود اشأم علی اهل الاسلام من أبي حنيفة (لە ئیسلامدا کەسی شومتر لەسەر ئیسلام لە ئەبو حەنیفە خەلق نەبووە!

لە لاپەڕەى 187

لە لاپەڕەى 192 ئەعمەش دەڵێت: رجل استتيب مرتين (دوو جار تۆبەى دراوە)

هەر ئەعمەش دەڵێت: والله الذي لا اله الا هو ما اعرف من هو شر منهم، قیل یعني المرجئة؟ قال المرجئة و غیر المرجئة!

سوێند بە لا اله الا هو لەوان خراپتر ناناسم، گوتیان مەبەستی مورجیئەئە؟ گووتی مورجئە وغەیری مورجیئە! [یانی تەنها سەلەفیەکانی پێ باشە، خەڵکیتر هەمووی خراپن]

ابوبکر بن عیاش دەڵێت: والله الذي لا اله الا هو لانا اخوف علی الدین منه من الفساق. [سوێند بە لا اله الا هو ترسم لە دین لەوان زیاترە لە فاسقەکان]!

لە لاپەڕەى 196: غير ثقة ولا مأمون (جێگای متمانە نییە وئەمین نییە) بێگومان ئەمیین نییە لەسەر خوڕافاتی سەلەفیەت!

لە لاپەڕەى 194: سفیان الثوري دەڵێت فتاويه فتاوي اليهود (فەتواکانى فەتوای جولەکەیە) چۆن جولەکە لە تەك تەوراتدا تەلمود و میشنایان دروست کرد سەلەفیەت ئەحادیسی دروست کرد، کێ فەتوا وکاری جولەکەی کردوە؟!

لە لاپەڕەى 197: ضرب الله على قبر ابي حنيفة طاقا من نار (خوا تەوقێکى لە ئاگرى خستۆتە سەر قەبری) ئەوە غەیبە بۆ منداڵ فریودان باشە!

لە لاپەڕەى 197: نبطيا استنبط الامور برأيه (نەبەتی بوو (واتە عەرەب نەبوو) بە بیروڕای خۆی بڕیاری دەدا) دیسان عروبەتی سەلەفیەت!

لە لاپەڕەى 198: سفیان الثوري دەماری عروبەتی دەجوڵێت و لێی دەگێڕنەوە کە باسی ابو حنیفە دەکرا، دەیگووت: ئەعوزوبییلا لە شەڕی ئەو نەبەتیەی کە ئیستیعرابی کرد، واتە بووە عەرەب! [ئەو قسەیە لە عەرەبچێتی زیاتر چیە سەلەفیەکان؟!]

لە لاپەڕەى 199: مالیکی کوڕی ئەنەس دەڵێت: ما كاد أبو حنيفة إلا الدين ، ئەبو حەنیفە دژایەتى تەنها لەگەڵ دین بوو[ ناگات بە یەك لە سەدا ی دوژمنایەتی سەلەفیەت بۆ دین، بەس نیە تۆپی زەویتان لە ئیسلام بێزارکردوە؟!]

هەر انس بن مالك لە لاپەڕەى 199 وابو حنيفة من الداء العضال وينقض السنن (ئەبو حەنیفە نەخۆشیەکى کوشندەیە وسونەتەکان هەڵدەوەشێنێتەوە) یانی سەلەفیەت دەرمانی دەردی بێ دەرمانە؟!

هەروەها دەڵێن انس بن مالك لە یەکێك دەپرسێت: ابو حنیفە باس دەکرێت لە وڵاتی ئێوە؟ دەڵێت: بەڵێ، انس دەڵێت: دروست نییە لەو وڵاتە بژیت!! [دەبێت چ تاوانێکی گەورەی کردبێت، خۆ پێغەمبەر هاوشاری جوو و موسریك ومونافیقانیش بوو بە ئیستیلاحی ئیسلامی!؟!]

لە لاپەڕەى 202: الحمد لله الذي كبس به بطن الأرض (سوپاس بۆ خوا چوە ژێر گڵ) بیری بچوك و کورتبینەکان!

لە لاپەڕەى 203: شریك بن عبدالله گووتی: لأن يكون في كل ربع أرباع الكوفة خمار يبيع الخمر خیر من ان يكون فيه من يقول بقول أبوحنيفة. (لە هەر گۆشەیەکى ئەو کوفەیە مەیخانەیەک هەبێت ومەی بفرۆشێت چاکترە لەوەى کەسێکى تێدا بێت پەیڕەو لە وتەکانى ئەبو حەنیفە بکات) دەڵیی لەسەر سەلەفیەتیان گوتووە! بەخوا لە شارەکان مەیخانەکان باشترن لەو شوێنانەی بیری تۆپیوی ترسناکی سەلەفیەت بڵاودەکەنەوە.